καπιταλιστικές σχέσεις – τεχνολογία – σοσιαλισμός

http://vathikokkino.com/2013/03/γιώργος-ρούσης-περί-παραγωγικής-ανασ/

Προσπερνώντας, με ανάμικτες σκέψεις και συναισθήματα, το αν «αιτία της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης είναι η πτωτική τάση του μέσου ποσοστού κέρδους», σαν ερμηνεία που έχει εξαρχής αναχθεί  στην τελική αφαίρεση, μπαίνουμε στο θέμα:

«Αν λοιπόν για τους κλασικούς του μαρξισμού οι επαναστάσεις αποτελούσαν τις ατμομηχανές της ιστορίας για τον Benjamin αυτές θα έπρεπε να λειτουργούν ταυτόχρονα σαν το χειρόφρενο εκείνο του τρένου της ιστορίας, που έχει μπει αλόγιστα στις ράγες της προόδου.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με την κρίση; Αμεσότατη. Και τούτο διότι αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων είναι αδύνατον να χωρέσει στις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, και ως εκ τούτου, η επιμονή διατήρησης αυτών των σχέσεων , προσδίδει σε αυτήν την ανάπτυξη έναν αρνητικό χαρακτήρα, κυρίως μέσω της ανεργίας που αυτή προκαλεί.

Ταυτόχρονα όμως, πέρα από την αναγκαιότητα της αλλαγής των παραγωγικών σχέσεων και μιας διαφορετικής χρήσης των υπαρχουσών υλικών παραγωγικών δυνάμεων, στα πλαίσια της απαραίτητης παραγωγικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας μας, τίθεται επί τάπητος τόσο ένας ποιοτικά διαφορετικός προσανατολισμός της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, όσο κι’ ένας διαφορετικός ρυθμός, που δεν θα καθορίζονται από το κυνήγι του κέρδους.»

Πέρα από την αγχώδη, παρακάτω, προσπάθεια διαχωρισμού θέσης από «την καθυστερημένη Σοβιετική κοινωνία» (σε 3 λέξεις  ξεκαθαρίστηκαν οι λογαριασμοί με αυτό το «ιστορικό ανέκδοτο», εξασφαλίστηκε η «ελκυστικότητα του σοσιαλισμού», και μαζί της -ας μου επιτραπεί- και μια κάποια έξωθεν καλή μαρτυρία σε προσωπικό επίπεδο, μαζί και με μια ενυπάρχουσα αντίφαση περι «καθυστερημένης κοινωνίας» με «κύριο μέλημα της την κούρσα της τεχνολογικής προόδου» – λες, επίσης, και σε κάθε περίπτωση συνθηκών «πρόσκαιρης» συνύπαρξης με τον ιμπεριαλισμό η τάση μιας ισόμετρης ανάπτυξης που -ακριβώς- δεν υποτάσσεται στο κυνήγι του κέρδους, δεν θα εμφανιζόταν συγκριτικά σαν «καθυστέρηση» σε σχέση με το τελευταίο μοντέλο της μπουγκάτι), πέρα λοιπόν από αυτά, το νόημα είναι ότι οι τεχνική ανάπτυξη δεν χωρά στις καπιταλιστικές σχέσεις που τη γεννάνε, και τη γεννάνε με αυτούς τους ποσοτικούς-ποιοτικούς ρυθμούς και κατευθύνσεις αποκλειστικά λόγω του συναγωνισμού: Δεν χωρά στις παραγωγικές σχέσεις που αναγκαστικά τη γεννάνε, με τέτοια ποσότητα και με τέτοιο τρόπο, και ταυτόχρονα τη γεννάνε στη μια μεριά, με τίμημα την τεχνική ερημιά και καθυστέρηση στην άλλη. Θα «έφτανε» αυτή η «άλλη μεριά» να μην αφεθεί στη «μοίρα» της εγκατάλειψης για να καταστεί η ανάπτυξη ολόπλευρη και ταυτόχρονα να εκπληρώνεται η «προφητεία» για το «χειρόφρενο», μ’ άλλα λόγια να βρεθούν σε αντιστοιχία ρυθμού και προσανατολισμών η ανάπτυξη της τεχνικής κι η πνευματική-ηθική-σωματική ανάπτυξη του ανθρώπου, χωρίς  να σημαίνει ότι όλα αυτά μπορούν να παραδοθούν στον αυτόματο πιλότο των σοσιαλιστικών σχέσεων, που μέρος της φύσης τους είναι ότι -σε αντίθεση με τον αυτόματο πιλότο της αγοράς, του συναγωνισμού κλπ- τέτοιος στο σοσιαλισμό δεν υπάρχει.

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s