Σύντομο ανέκδοτο με τρεις λέξεις: Ελευθερία – ισότητα – αδελφοσύνη

komunism_XPWM

Ο τίτλος δεν υποδηλώνει καθόλου την πρόθεση να γελάσουμε. Το γέλιο θα άρμοζε στους κυνικούς υπερασπιστές των σχέσεων της καπιταλιστικής και κάθε προγενέστερης ιστορικής μορφής εκμετάλλευσης, εκείνους δηλαδή που από την ιδεολογική τους στράτευση στην ιστορικά αντιδραστική διατήρηση του καπιταλιστικού συστήματος έχουν αφαιρέσει το φύλλο συκής, το ελκυστικό περιτύλιγμα το οποίο, κάποτε, όταν ήταν επαναστατική, το ανέμιζε η αστική τάξη σαν μαχητική της σημαία.

Ο τίτλος δεν υποδηλώνει πρόθεση γέλιου, γιατί δεν είναι γραμμένος από σκοπιά αντίθεσης σ’ αυτό το τρίπτυχο, σε αυτές τις τρεις λέξεις και τις ιδέες που εκφράζουν. Τότε λοιπόν, τι «υποδηλώνει» ο τίτλος και από ποια σκοπιά είναι γραμμένος;

Πολύ απλά από τη σκοπιά του γεγονότος, ότι στη θέση αυτού του «ιδεαλιστικού» τριπτύχου, με το οποίο η κυρίαρχη ιδεολογία γαλουχεί κάθε γενιά ως-αν-να αποτελούσε αυτό και μια εγκαθιδρυμένη πραγματικότητα, επικρατεί το πραγματικό τρίπτυχο: Στη θέση της ελευθερίας η οικονομική, πολιτική, κοινωνική, ταξική κυριαρχία του κεφαλαίου – στη θέση της ισότητας η ολοκληρωτική, κραυγαλέα κοινωνική, ταξική ανισότητα – στη θέση της αδελφοσύνης ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός ο αναπτυγμένος σε όλο το μήκος και το πλάτος της κοινωνικής έκτασης.

Η νομική κατάργηση των ταξικών διαχωρισμών, η νομική εξίσωση των ατόμων, που κρατά από τη γαλλική επανάσταση και υπηρέτησε την ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων, αποτέλεσε κοσμοϊστορική μεταβολή στο πεδίο των ιδεών, θα εξακολουθεί όμως να παραμένει περιορισμένη στο πεδίο των ιδεών, και οι ιδέες να παραμένουν σε αυξανόμενη διάσταση με την πραγματικότητα, για όσο ακόμα η ιδέα των «ίσων» ανθρώπων και η νομική της έκφραση εξακολουθεί να κυριαρχεί στην κοινωνική συνείδηση συγκαλύπτοντας την πραγματικότητα της καπιταλιστικής ταξικής κοινωνικής διαίρεσης και ανισότητας, όσο δηλαδή δεν τίθεται στο έδαφος της πραγματικότητας το ζήτημα των προϋποθέσεων που ήδη υπάρχουν και που πρέπει να εκπληρωθούν ώστε η ελευθερία – ισότητα – αδελφοσύνη να αποτελέσουν, αντί για τάξη ιδεών, τάξη πραγμάτων.

Ο λόγος βέβαια -και πάλι- για το σοσιαλισμό, για την εξάλειψη της αντίφασης ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων απ’ τη μια και την ατομική τους ιδιοποίηση απ’ την άλλη, για το πέρασμα στην κατοχή της κοινωνίας των παραγωγικών δυνάμεων που έχουν αναπτυχθεί τόσο ώστε η κοινωνική διεύθυνση είναι η μόνη μορφή διεύθυνσης που επιδέχονται (διαφορετικά, πολύ απλά, δεν διευθύνονται, κι αυτή τους η «αδυναμία» εκδηλώνεται και επιβάλλεται με τη μορφή των διαδοχικών καπιταλιστικών οικονομικών κρίσεων).

Δεν πρόκειται για νέα επανάσταση με παλιά συνθήματα. Δεν πρόκειται για τη σοσιαλιστική επανάσταση με τα συνθήματα της αστικής, με τα συνθήματα της ισότητας, της αδελφοσύνης και της ελευθερίας, τι πιο εύκολο για αυτές τις ιδέες από το να διακηρύσσονται; Η σοσιαλιστική επανάσταση δεν πραγματοποιείται στο όνομα «ιδεών», πραγματοποιείται στο όνομα – και ούτε καν «στο όνομα», πραγματοποιείται για την εκπλήρωση και μέσα από την εκπλήρωση των πραγματικών προϋποθέσεων που υπάρχουν και που αυτή η εκπλήρωσή τους φέρνει σε αντιστοιχία τις κοινωνικές σχέσεις με τις δημιουργημένες υλικές παραγωγικές δυνάμεις και την παραπέρα ανάπτυξή τους. Το ζήτημα της δεν τίθεται από την άποψη του «φορμαλισμού» της επανάστασης αλλά, πρώτα απ’ όλα, από την άποψη των νομοτελειών της.

*

Πριν δυο χρόνια ένα τμήμα του λαού αναζητούσε στις πλατείες την φιλοσοφική λίθο της δημοκρατίας. Αν επρόκειτο για τη φιλοσοφική λίθο, αυτή έχει ήδη ανακαλυφθεί: ελευθερία – ισότητα – αδελφοσύνη, ποιες άλλες λέξεις μπορούν να εκφράσουν καλύτερα την δημοκρατική φιλοσοφική λίθο εφόσον πρόκειται για φιλοσοφική λίθο.

Στη χειρότερη περίπτωση αυτή η φιλοσοφική λίθος, αν και είχε ήδη ανακαλυφθεί, δεν ξαναανακαλύφθηκε. Στη θέση της ανακηρύχθηκε η δημοκρατική «αμεσότητα». Στην καλύτερη περίπτωση η φιλοσοφική λίθος συμπληρώθηκε με την «αμεσότητα»: ελευθερία – ισότητα – αδελφοσύνη – αμεσότητα…

…Το τρίπτυχο στην καλύτερη περίπτωση έγινε τετράπτυχο, η διάσταση όμως ανάμεσα στον κόσμο των ιδεών και τον πραγματικό κόσμο διατηρήθηκε. Στην πραγματικότητα το μόνο που διακηρύχθηκε ήταν η «άμεση», κι όχι «έμμεση», εξουσία του κεφαλαίου – ταξική ανισότητα – καπιταλιστικός ανταγωνισμός…

…Κι έτσι, τότε, χάθηκε μια ευκαιρία να αναζητηθούν, τουλάχιστον, και να ανακαλυφθούν οι όροι που πρέπει να εκπληρωθούν ώστε η δημοκρατία, εκτός από έμμεση ή εκτός από άμεση, να είναι και πραγματική.

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s