Ολοσέλιδο συγκριτικό τεστ: Οι δυο αποφάσεις του ΣτΕ

Ο λόγος φυσικά, και πάλι, περί της προσωρινής διαταγής του προέδρου και της απόφασης του τμήματος αναστολών ΣτΕ.

Το πιθανό ερώτημα που ίσως πρέπει ν’ απαντηθεί εισαγωγικά, είναι ο ίδιος ο λόγος μιας τέτοιας δημοσίευσης. Μπορεί πράγματι να οφείλεται ως έναν βαθμό σε προσωπική «εμμονή». Εκεί όμως που τελειώνει η «εμμονή» αρχίζει το ενδιαφέρον ένος αρκετά πλατιού θέματος με πολλές πλευρές, όπως: Η σχέση των εργατικών, κοινωνικών και πολιτικών αγώνων με την αστική δικαιοσύνη και τις αποφάσεις της: μεταξύ αυταπάτης και «δοκιμής» των ορίων & αντοχών της αστικής νομιμότητας. Το θέμα της δημοκρατίας και η περιστολή της για τις ανάγκες της αντιλαϊκής επίθεσης του κεφαλαίου – πλευρά της οποίας περιστολής είναι η διακυβέρνηση με ένα συνδυασμό πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, υπουργικών αποφάσεων και δικαστικών αποφάσεων.  Η σχέση δημοκρατίας και νομιμότητας – η ταύτισή τους μπορεί να είναι μόνο συμπτωματική: περιστολή της (αστικής) δημοκρατίας, δηλαδή περιστολή λαϊκών-δημοκρατικών δικαιωμάτων προς όφελος της σταθερότερης αστικής κυριαρχίας, δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη (όμως κατ’ ανάγκη επίσης συνεπάγεται) και παραβίαση της αστικής νομιμότητας, ίσα-ίσα η περιστολή δημοκρατικών τύπων και δικαιωμάτων είναι μέρος των προβλέψεων της αστικής νομιμότητας. Παραπέρα, από «δομική» άποψη, ακόμα και η ανοιχτή παραβιαση της αστικής νομιμότητας (λ.χ. σε περιπτώσεις αντισυνταγματικότητας κά) εντός ορισμένων ορίων αποτελεί εν τέλει «τυπική» πράξη για την οποία εξίσου «τυπικά» προβλέπεται η «τυπική» λύση της προσφυγής στη δικαιοσύνη και η «τυπική» επανόρθωση της παραβίασης, έτσι ώστε όλοι οι «τύποι» τελικά να τηρούνται και το ουσιαστικό τους περιεχόμενο να «διαπλάθεται» εντός των μηχανισμών της αστικής εξουσίας και των σχέσεών τους. Άλλες πλευρές: Οι σχέσεις της δικαστικής και της εκτελεστικής εξουσίας (όχι φυσικά οι «κοινωνικές», αλλά από την άποψη της ταξικής πολιτικής κυριαρχίας).  Η σχέση ανάμεσα στους πολιτικούς και τους νομικούς όρους εκτίμησης και «ερμηνείας» των δικαστικών αποφάσεων και της «νομικής πραγματικότητας» που αυτές συνιστούν πάνω στο έδαφος της ταξικής πάλης. Οι μορφές με τους οποίους εμφανίζεται και «αποδεικνύεται» ο αστικός χαρακτήρας της δικαιοσύνης, η λειτουργία της για την εξασφάλιση της σταθερότητας της αστικής κυριαρχίας, οι όροι επίσης με τους οποίους εμφανίζονται γενικότερα τα εσωτερικά όρια της αστικής νομιμότητας ως νομιμότητας προορισμένης να υπηρετεί την ίδια κυριαρχία.

Βέβαια δεν πρόκειται να αναπτυχθούν σε αυτή την ανάρτηση όλες αυτές οι πλευρές. Εδώ απλά θα παραμείνουμε σε ό,τι λέει ο τίτλος της μια και πρόκειται για ένα «νομικό» περιστατικό που αν δεν το εξετάσουμε κατ’ αρχήν «ως έχει» δεν θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε κάποτε ούτε και σε μια διερεύνηση της παραπάνω θεματολογίας βαθύτερα από όσο βάθος καταλαμβάνουν οι απλοί τίτλοι της.

*

Για να μπούμε στο θέμα πρέπει να θυμηθούμε ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση το ΣτΕ λειτουργεί σαν ανασταλτικό δικαστήριο, δηλαδή με μια δικαιοδοσία που τα όρια της φτάνουν ως την αναστολή μιας υπουργικής απόφασης, και πέραν τούτου ουδέν. Το ΣτΕ στη συγκεκριμένη του λειτουργία «αναστέλλει» και δεν «κανονίζει» παρά μόνο με τη μορφή μέτρων «κατάλληλων» μέσα στα «ανασταλτικά» όρια των αποφάσεών του, και -πολύ περισσότερο βέβαια- δεν «νομοθετεί». Κι όταν λέμε «αναστέλλει», δεν μιλάμε για μια γενική ή αόριστη πραγματικότητα, αλλά για μια συγκεκριμένη διάταξη (ή ένα σύνολο διατάξεων) εν προκειμένω της υπουργικής απόφασης για την ΕΡΤ της οποίας συγκεκριμένης διάταξης η εφαρμογή «παύει» μέχρι να κριθεί το θέμα οριστικά, και της οποίας η «μη εφαρμογή» αναγκαστικά συνοδεύεται από μια σειρά πραγματικών και νομικών συνεπειών.

Για ν’ αρχίσουμε να το συγκεκριμενοποιούμε: Το ΣτΕ δεν υπάρχει για να έρθει και να πει, ότι εξαιτίας της υπουργικής απόφασης δεν υπάρχουν εκπομπές δημόσιου ρ/τ φορέα, ότι «αναστέλλει» την μη ύπαρξη τέτοιων εκπομπών και διατάζει ν’ αρχίσουν από δημοσιο ρ/τ φορέα εκπομπές.  Απέναντι του δεν έχει μια γενική πραγματικότητα αλλά μια συγκεκριμένη νομική διάταξη την οποία είτε δεν την αναστέλλει είτε την αναστέλλει, και το κάνει αυτό με βάση το συγκεκριμένο «λεκτικό» της περιεχόμενο…

Έτσι τοσο με την προσωρινή διαταγή όσο και με την απόφαση τμ. αναστολών δεν ανέστειλε ούτε και μπορούσε να αναστείλει το ότι «δεν υπάρχουν εκπομπές από δημόσιο ρ/τ φορέα». Αυτό δεν μπορει να «ανασταλεί» από το ΣτΕ. Μπορεί να αποτελέσει μόνο αιτιολογική βάση για ό,τι αναστέλλεται. Και αυτό που αναστέλλεται και με τις δυο αποφάσεις είναι οι διατάξεις της υπουργικής απόφασης που εντελώς συγκεκριμένα λένε ότι παύουν οι εκπομπές, οι ιστότοποι και οι συχνότητες «της ΕΡΤ ΑΕ».

Μια λοιπόν που όπως όλοι ξέρουν υπάρχει απόλυτη αναλογία ανάμεσα στη μαθηματική και τη νομική σκέψη, και μια που και οι δυο αποφάσεις αναστέλλουν την υπουργική απόφαση ως προς (με απλά λόγια) «την παύση των εκπομπών, των ιστοτόπων και των συχνοτήτων της ΕΡΤ», αυτή η απόφαση δεν έχει και δεν μπορει να έχει άλλο «μαθηματικό» δηλαδή νομικό νόημα εκτός από το ότι οι εκπομπές, οι ιστότοποι και οι συχνότητες της ΕΡΤ ΑΕ πρέπει να συνεχιστούν. Δεν μιλάμε -ούτε και θα μπορούσαμε να μιλάμε σε μια απόφαση αναστολής- για κάποιες εκπομπές, ιστότοπους και συχνότητες σαν της ΕΡΤ ΑΕ, αλλά  για τις εκπομπές, τους ιστότοπους και τις συχνότητες της ΕΡΤ ΑΕ.   Και εφόσον αναστέλλεται η παύση των εκπομπών, των ιστοτόπων και των συχνοτήτων της ΕΡΤ ΑΕ, συνεπάγεται (για να το πούμε με μαθηματικά), ότι η ΕΡΤ ΑΕ πρέπει να συνεχίσει τη λειτουργία της για να συνεχιστούν οι εκπομπές, οι ιστότοποι και οι συχνότητες της.

Και τότε, θα ρωτήσει κάποιος, γιατί δεν έβγαινε το ΣτΕ να πει ευθέως ότι αναστέλλει την κατάργηση της ΕΡΤ και λέει ότι αναστέλλεται η κατάργηση των εκπομπών της ΕΡΤ;

Ο πρώτος λόγος είναι, διότι το  καταρχήν και εντος των ορίων δικαιοδοσίας του ΣτΕ «παράνομο»  της υπουργκής απόφασης δεν βρίσκεται στο ότι καταργεί  την ΕΡΤ ειδικά, αλλά στο ότι καταργώντας την ΕΡΤ παύουν οι εκπομπές κλπ από δημόσιο ρ/τ φορέα. Προκειμένου λοιπόν να υπάρχουν τέτοιες εκπομές το ελάχιστο που μπορεί και οφείλει να κάνει το ΣτΕ σαν ανασταλτικό δικαστήριο είναι να αναστείλει τη συγκεκριμένη διάταξη της υπουργικής απόφασης που λέει: «παύει η μετάδοση των εκπομπών κλπ της ΕΡΤ ΑΕ» – και είδαμε ποιο μπορεί από μαθηματική άποψη να είναι το μοναδικό νόημα αυτης της συγκεκριμένης αναστολής.  Φυσικά όποιος είναι σε θέση να αποδείξει «μαθηματικά» ότι αναστολή της παύσης των εκπομπών της ΕΡΤ μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε άλλο από τη συνέχιση των εκπομπών της ΕΡΤ, ας το κάνει.

Ο δεύτερος λόγος είναι ζήτημα καθαρά δικαστικής βούλησης. Το ΣτΕ και στις δυο αποφάσεις του θα μπορούσε να ακολουθήσει ως το τέλος τους τις συνέπειες της συγκεκριμένης αναστολής που επέβαλε και να αναστείλει, κατά συνέπεια, ρητά την καταργηση της ΕΡΤ. Αν είχε τη βούληση να το κάνει (που δεν την είχε), θα επρόκειτο για την εκδήλωση μιας ανοιχτής αντίθεσης ανάμεσα στη δικαστική και στην εκτελεστική εξουσία, με την πρώτη να ρίχνει το γάντι στη δεύτερη προκειμένου να μην υπάρχουν παρερμηνείες βασισμένες στον τύπο και στη νομική «ελλειπτικότητα» του ζητήματος. Εφόσον, όμως, δεν είχε τη βουλήση να το κάνει, το δικαστήριο ήταν καταρχήν τυπικά «καλυμμένο»   (απέναντι στον εαυτό του…) κρατώντας την απόφασή του στα όσο το δυνατόν πιο περιορισμένα πλαίσια του «γράμματός» της και της τυπικής του δικαιοδοσίας. Και στο σημείο αυτο τελειώνουν οι ομοιότητες ανάμεσα στις δυο αποφάσεις του ΣτΕ και αρχίζουν οι διαφορές τους.

Στην προσωρινή διαταγή του προέδρου το σχήμα που τηρείται ουσιαστικά (στην παραπάνω βάση:  τυπικής νομικής-δικανικής κάλυψης του δικαστή – διατήρησης «αρμονικών» σχέσεων μεταξύ δικαστικής & εκτελεστικής εξουσίας) είναι: Επειδή πρέπει να υπάρχουν εκπομπές (κλπ) από δημόσιο ρ/τ φορέα  και με την υπουργική απόφαση  οι εκπομπές της ΕΡΤ (που είναι δημόσιος ρ/τ φορέας) σταματάνε, γι’ αυτό αναστέλλω την υπουργική απόφαση ως προς το σταμάτημα των εκπομπών της ΕΡΤ και διατάζω τους υπουργούς να κάνουν ό,τι είναι αναγκαίο ώστε να υπάρχουν εκπομπές δημόσιου ρ/τ φορέα.

Ίσως δεν θα μπορούσε να υπάρχει περισσότερη προσήλωση στα απολύτως ελάχιστα τυπικά απαιτούμενα μιας απόφασης σαν κι αυτής, προκειμένου να μην εμφανιστεί στην καθαρότητά και την πληρότητά του το ουσιαστικό της περιεχόμενο και οι απώτερες νομικές και πραγματικές του συνέπειες.  Ταυτόχρονα δεν υπάρχει «ερμηνεία» προσηλωμένη στα ίδια αυτά ελάχιστα τυπικά απαιτούμενα, άλλη από αυτήν βάσει της οποίας οι αρμόδιοι υπουργοί προκειμένου να υπάρχει εκπομπή (κλπ) από δημόσιο ρ/τ φορέα οφείλουν να κάνουν ό,τι είναι αναγκαίο ώστε και πρακτικά να ανασταλεί αυτό που ανεστάλη δικαστικά, δηλαδή ό,τι είναι αναγκαίο για να ξαναρχίσουν αμέσως οι εκπομπές (κλπ) της ΕΡΤ.

Και ταυτόχρονα, τέλος, δεν υπήρχε περίπτωση το περιεχόμενο και η «ερμηνεία» αυτής της τυπικά «άψογης» απόφασης, να μην γινόταν αντικείμενο κυβερνητικής «αμηχανίας» και των πολιτικών συσχετισμών εντός της συγκυβέρνησης από τη μια και, από την άλλη, αντικείμενο «τροφής» των μμε και των όσων αυτά υπηρετούν.

Όλα οσα ακολούθησαν στη συνέχεια σχετικά με την «ερμηνεία» της προσωρινής διαταγής, τις «διευκρινίσεις» κλπ κλπ, δεν είχαν στην πραγματικότητα καμία σχέση με το αυτοτελές της περιεχόμενο που δεν παύει να συνίσταται στην αναστολή της παύσης των εκπομπών της ΕΡΤ, στην, κατά άμεση συνέπεια, συνέχιση των εκπομπών της και στην, κατ’ απώτερη συνέπεια, συνέχιση της ύπαρξής της.  Το μοναδικο με το οποίο είχαν σχέση όλες αυτές οι (κυβερνητικής κατεύθυνσης) «ερμηνείες», «διευκρινίσεις»κλπ, δεν ήταν η εφαρμογή της απόφασης αλλά η ανεύρεση μορφών νομότυπης παράκαμψής της: εφοσον αναστέλλεται η παύση των εκπομπών κλπ της ΕΡΤ γιατί πρέπει να υπάρχουν εκπομπές δημόσιου ρ/τ φορέα, βρείτε τρόπο να φτιάξετε στα γρήγορα κάτι που να μοιάζει κάπως με δημόσιο ρ/τ φορέα ώστε να καταστεί άνευ αντικειμένου η συνέχιση των εκπομπών της ΕΡΤ και η απόφαση που αναστέλλει την παύση τους…

Εφόσον η εκτελεστική εξουσια κινείται στα όρια (και για την ακρίβεια: από την εξωτερική πλευρά των ορίων) της νομιμότητάς της, και εφόσον η δικαστική εξουσία δεν έχει τη βούληση να την επαναφέρει έστω στην εσωτερική πλευρά των ορίων αυτών, εφόσον λοιπόν πρέπει να υπηρετηθεί ο στόχος της «αρμονίας» στις σχέσεις ανάμεσα στις δυο «εξουσίες», εφόσον λοιπόν γι’ αυτούς τους λόγους αναγκαστικά θα πορευτούν μαζί στην ίδια πλευρά των ορίων της νομιμότητας, εφόσον επίσης τις πιο «δύσκολες» και «υπεύθυνες» αποφάσεις τις λαμβάνουν καλύτερα πολλοί παρά ένας, εφόσον λοιπόν ισχύουν όλα αυτά, τότε δεν είναι παράδοξο που η παραπάνω διάσταση ανάμεσα στην προσωρινή διαταγή και την (εμφανιζόμενη σαν «ερμηνεία» της) νομότυπη παράκαμψή της υιοθετήθηκε στην συνέχεια και ενσωματώθηκε στο «ενιαίο και αδιάσπαστο» κείμενο της απόφασης του τμήματος αναστολών του ΣτΕ…

Σε μια ανασταλτική απόφαση πρέπει οπωσδήποτε κάτι να ανασταλεί, και  το ελάχιστο που μπορούσε να ανασταλεί ήταν και πάλι το μέρος της υπουργικής απόφασης, με το οποίο διακόπτονται οι εκπομπές (κλπ) «της ΕΡΤ ΑΕ». Αιτιολογία η ίδια: η τυπική υποχρέωση μετάδοσης εκπομπών από δημόσιο ρ/τ φορέα… Αν και η νομική εμπειρία μου δεν είναι δα και αχανής, ωστόσο αποτελεί κατά την πεποίθησή μου σπάνια πρωτοτυπία το ότι στην απόφαση του τμήματος αναστολών του ΣτΕ τα διατασσόμενα «κατάλληλα μέτρα» δεν αποσκοπούν στην εφαρμογή του ανασταλτικού σκέλους της απόφασης αλλά παρεμβαίνουν κανονιστικά για την πραγματοποίηση εκείνων των ενεργειών που θα καταστήσουν (εν καιρώ!) ανεδαφική την αιτιολογία της ώστε να καταστεί πλέον άνευ αντικειμένου και το σκέλος της που αναστέλλει ό,τι αναστέλλει!

Όταν η εκτελεστική εξουσία παρακάμπτει τη νομοθετική (με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου κλπ) είναι φυσικό να έχει όλο και συχνότερα την ανάγκη προσφυγής στη δικαστική εξουσία. Η δικαστική εξουσία πάλι έφτασε για λίγο στο ανώτατο σημείο της ως «ρυθμιστής» της αστικής πολιτικής, είδε για λίγο τον εαυτό της να ξεπερνά σε πολιτική «σημασία» την εκτελεστική εξουσία, κι αυτό την στιγμή ακριβώς της πιο «οριστικής» υποταγής της σ’ αυτήν. Ας μην παρασυρόμαστε φυσικά από τις φαινομενικές σχέσεις των «τριών εξουσιών» που δεν είναι παρά εκδηλώσεις των σχέσεων που επικρατούν στο εσωτερικό της αστικής εξουσίας…   Εκδηλώσεις των ορίων της αστικής νομιμότητας,  που δεν μπορούν παρά να στενεύουν (στενεύοντας ταυτόχρονα και τα όρια στις σχέσεις μεταξύ των «εξουσιών») όσο λιγοστεύει η κοινωνική νομιμοποίηση της αστικής πολιτικής  κατά τη διεξαγωγή της γενικευμένης επίθεσής της κατά των λαϊκών-εργατικών δικαιωμάτων και αναγκών, οι οποίες είναι πια ταυτόσημες με τις ανάγκες ύπαρξης και ανάπτυξης της ίδιας της κοινωνίας.

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s