μαρξ: δυο φρασεις για την αγροτικη οικονομια, την ερημωση της υπαιθρου κ.ά. ΙΙ

Σε συνέχεια του πρώτου μικρού απανθίσματος (βλέπε όμως κι εδώ: «…οι σύγχρονες κοινωνίες μαζί παρμένες δεν είναι ιδιοκτήτες της γης. Είναι απλώς οι κάτοχοί της, οι επικαρπωτές της, και οφείλουν σαν καλοί οικογενειάρχες να την κληροδοτήσουν βελτιωμένη στις επόμενες γενεές») , παραθέτω άλλα δυο σχετικά αποσπάσματα από το «Κεφάλαιο». Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται απλώς για ρήσεις σχετικές με την γεωργική παραγωγή. Πρόκειται για ανακάλυψη, εντοπισμό, διακήρυξη των πρωταρχικών – εγγενών στον καπιταλισμό τάσεων της αποσύνθεσής του, του σαπίσματός του, όχι όμως δυστυχώς ως καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής ειδικά -αυτός δεν καταργείται με το σάπισμά του αλλά με την ανατροπή του- αλλά ως καπιταλιστικής κοινωνίας, ως δηλαδή της μόνης υπαρκτής κοινωνίας γενικά για όσο διατηρείται η κυριαρχία των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Ένα παραπάνω κίνητρο  για την παράθεση: στις κεντρικές διαπιστώσεις αυτών των αποσπασμάτων μπορεί να αναγνωριστούν με σαφήνεια σημαντικές, καθοριστικές, κρίσιμες πλευρές της δικής μας σημερινής (και αυριανής…) κοινωνικής και ατομικής ύπαρξης:

«Η κεφαλαιοκρατική παραγωγή μαζί με τη διαρκώς αυξανόμενη υπεροχή του αστικού πληθυσμού, που τον συγκεντρώνει σε μεγάλα κέντρα, από τη μια μεριά συσσωρεύει την ιστορική κινητήρια δύναμη της κοινωνίας, ενώ από την άλλη διαταράσσει την ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον άνθρωπο και τη γη, δηλ. την επιστροφή στο έδαφος των συστατικών του εδάφους που καταναλώνει ο άνθρωπος με τη μορφή μέσων συντήρησης και ιματισμού, και επομένως τον αιώνιο φυσικό νόμο της αέναης γονιμότητας του εδάφους. Έτσι καταστρέφει ταυτόχρονα τη σωματική υγεία των εργατών των πόλεων και την πνευματική ζωή των εργατών της υπαίθρου. Ταυτοχρονα όμως με την καταστροφή των αυθόρμητα μόνο δημιουργημένων όρων αυτής της ανταλλαγής της ύλης δημιουργεί την ανάγκη ν’ αποκατασταθεί συστηματικά αυτή η ανταλλαγή της ύλης σαν ρυθμιστικός νόμος της κοινωνικής παραγωγής και με μορφή που ν’ ανταποκρίνεται ολοκληρωτικά στην πλέρια ανάπτυξη του ανθρώπου. Στη γεωργία, όπως και στη μανουφακτούρα, η κεφαλαιοκρατική μετατροπή του προτσές παραγωγής εμφανίζεται ταυτόχρονα σαν μαρτυρολόγιο του παραγωγού, το μέσο εργασίας εμφανίζεται σαν μέσο υποδούλωσης, εκμετάλλευσης και φτώχευσης του εργάτη, και ο κοινωνικός συνδυασμός των προτσές εργασίας εμφανίζεται σαν οργανωμένη καταπίεση της ατομικής του ζωντάνιας, ελευθερίας και αυτοτέλειας. Η διασπορά των εργατών της υπαίθρου πάνω σε μεγάλες επιφάνειες σπάει ταυτόχρονα τη δύναμη αντίστασής τους, ενώ η συγκέντρωση των εργατών των πόλεων μεγαλώνει τη δύναμη αντίστασής τους.  Όπως στη βιομηχανία των πόλεων, έτσι και στη σύγχρονη γεωργία η ανεβασμένη παραγωγική δύναμη και η μεγαλύτερη ρευστοποίηση της γεωργίας εξαγοράζονται με το μαράζωμα και τη διασπάθιση της ίδιας της εργατικής δύναμης. Και κάθε πρόοδος της κεφαλαιοκρατικής γεωργίας δεν είναι μόνο πρόοδος στην τέχνη καταλήστεψης του εργάτη, μα και στην τέχνη καταλήστεψης του εδάφους, κάθε πρόοδος στο ανέβασμα της γονιμότητάς του για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα είναι ταυτόχρονα και πρόοδος στην καταστροφή των μόνιμων πηγών αυτής της γονιμότητας. Και όσο περισσότερο μια χώρα, όπως λ.χ. οι Ενωμένες  Πολιτείες της Βόρειας Αμερικής, ξεκινάει από τη βιομηχανία σαν το φόντο της ανάπτυξής της, τόσο πιο γρήγορο είναι αυτό το προτσές της καταστροφής. Επομένως, η κεφαλαιοκρατική παραγωγή αναπτύσσει μόνο την τεχνική και το συνδυασμό του κοινωνικού προτσές παραγωγής, υποσκάπτοντας ταυτόχρονα τις πηγές απ’ όπου αναβρύζει κάθε πλούτος: τη γη και τον εργάτη».  («Το κεφάλαιο», α τόμος  σελ. 522-523)  

«Αυτό που δείχνει γενικά η πείρα στον κεφαλαιοκράτη είναι ένας μόνιμος υπερπληθυσμός, δηλ. υπερπληθυσμός σε σχέση με τις ανάγκες αξιοποίησης του κεφαλαίου στην κάθε συγκεκριμένη στιγμή, μόλο που ο υπερπληθυσμός αυτος αποτελείται από μαραγκιασμένες γεννεές ανθρώπων που πεθαίνουν γρήγορα και που διαδέχονται γρήγορα η μια την άλλη, σα να πούμε από ανθρώπινες γενεές που τις έχουν δρέψει πρόωρα. Πάντως η πείρα δείχνει στο λογικό κεφαλαιοκράτη από την άλλη πλευρά, πόσο γρήγορα και βαθιά η κεφαλαιοκρατική παραγωγή που, άμα την εξετάσουμε ιστορικά, χρονολογείται μόλις από χθες, χτύπησε στη ζωτική της ριζα τη δύναμη του λαού, πώς ο εκφυλισμός του βιομηχανικού πληθυσμού επιβραδύνεται μόνο χάρη στη διαρκή απορρόφηση άθιχτων ζωτικών στοιχείων από την ύπαιθρο και πώς ακόμα αρχίζουν να ξεκληρίζονται και οι εργάτες γης (…). Το κεφάλαιο όμως που έχει τόσο «σοβαρούς λόγους» να αρνιέται τα βάσανα της εργατικής γενεάς που το περιβάλλει σήμερα, καθορίζεται τόσο λίγο στην πρακτική κίνησή του από την προοπτική του μελλοντικού σαπίσματος της ανθρωπότητας, δηλ. σε τελευταία ανάλυση από το ασυγκράτητο ξεκλήρισμα του πληθυσμού, όσο κι από την ενδεχόμενη πτώση της γης πάνω στον ήλιο. Κάθε φορά που γίνεται κάποια χρηματιστηριακή απάτη με τις μετοχές όλοι ξέρουν ότι κάποτε θα ξεσπάσει οπωσδήποτε η μπόρα, όμως ο καθένας ελπίζει ότι θα ξεσπάσει στο κεφάλι του διπλανού του, αφού ο ίδιος προηγούμενα θα’χει συλλέξει τη χρυσή βροχή και θα την έχει μεταφέρει σε ασφαλές μέρος. Ύστερα από μένα ας έρθει ο κατακλυσμός είναι το σύνθημα κάθε κεφαλαιοκράτη και κάθε κεφαλαιοκρατικού έθνους. Γι’ αυτό το λόγο το κεφάλαιο είναι ανελέητο απέναντι στην υγεία και στη διάρκεια ζωής του εργάτη, παντού όπου δεν το υποχρεώνει η κοινωνία να τις υπολογίζει. (…)»  («Το κεφάλαιο», α τόμος σελ. 281-282)

(τα έντονα στοιχεία είναι της ανάρτησης)

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s