Από τη Θάτσερ στον Τζόνσον κι από τα «άτομα και τις οικογένειες» στην «αγέλη»

Υπάρχει κοινωνία τελικά;

Σύμφωνα με τη Θάτσερ, στα χρόνια που προηγήθηκαν της καπιταλιστικής «παγκοσμιοποίησης», όχι! «Δεν υπάρχει κοινωνία, υπάρχουν μόνο άτομα και οικογένειες».

Σε συνθήκες κορονοϊκού καπιταλισμού το δόγμα «δεν υπάρχει κοινωνία, υπάρχουν άτομα» αναπτύχθηκε ως το στάδιο της «επιστημονικής» ολοκλήρωσής του:

Δεν υπάρχει κοινωνία, υπάρχει αγέλη:

Αφότου η κινέζικη εμπειρία είχε ήδη κάνει γνωστή σ’ ολόκληρο τον κόσμο τη μεταδοτικότητα και το βαθμό θνησιμότητας αλλά και τις προϋποθέσεις αντιμετώπισης του  κορονοϊού, η βρετανική κυβέρνηση  προσανατολίστηκε στην «λύση» να προσβληθεί ένα 60% των Βρετανών, έτσι ώστε από τον πληθυσμό των «ατόμων» και των «οικογενειών» να αποκτηθεί «ανοσία αγέλης».

Στην επιχείρηση «εκλαΐκευσης» αυτής της πολιτικής συνέδραμε και ένας σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης με την ιδιότητα τού «συμπεριφορικού κοινωνιολόγου». Κι έτσι, εκτός των άλλων, μάθαμε επιτέλους και αυτό που για πολύ καιρό απλώς υποψιαζόμαστε: ότι οι κυβερνήσεις των «πρώτων» καπιταλιστικών κρατών κυβερνάνε και διαχειρίζονται τις κρίσεις με τη συνδρομή «συμπεριφοριστών». Κατά συνέπεια όχι μόνο «δεν υπάρχει κοινωνία» παρά «αγέλη», αλλά κι αυτή η «αγέλη» αποτελείται από «σκυλιά του Παυλόφ» στα χέρια των κυβερνητικών «συμπεριφοριστών».

Εν προκειμένω, λοιπόν, ο συμπεριφοριστής μας, πρότεινε στην κυβέρνηση «να ενθαρρύνει  μέσα στις οικογένειες» τη συζήτηση για το θανάτο των ηλικιωμένων σαν «σχέδιο σεβασμού της αυτονομίας τους και του δικαιώματός τους να είναι οι ίδιοι που θα λάβουν τέτοιες αποφάσεις και όχι κάποιοι άλλοι για λογαριασμό τους».

Προτού, όμως, οι «οικογένειες» αρχίσουν να επιδοτούνται για τον θάνατο των ηλικιωμένων τους, προτού τα τηλεοπτικά παράθυρα και πάνελ προλάβουν να κατακλυστούν από ειδικούς που θα ανέλυαν τα πλεονεκτήματα ενός τέτοιου εθνικού στόχου, μια επιδημιολογική μελέτη προέβλεψε ότι «χωρίς περιοριστικά μέτρα η έκρηξη της επιδημίας θα προκαλέσει περισσότερους από 500.000 θανάτους στην Βρετανία (και 2,2 εκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες)».

Ο αριθμός των ενδεχόμενων 500.000 θανάτων «έπεισε» την βρετανική κυβέρνηση να ανακοινώσει «μέτρα περιορισμού της επιδημίας».  Αυτό που παραμένει άγνωστο είναι, κατά πόσον κρίνονται ικανοποιητικές από την κυβέρνηση  οι έστω «περιορισμένες» συνέπειες της χρονικής καθυστέρησης λόγω της πολιτικής «ανοσίας της αγέλης» και «σεβασμού της αυτονομίας των ηλικωμένων». 

Και, παρεμπιπτόντως, άγνωστος παραμένει και ο ρόλος των «συμπεριφοριστών» κυβερνητικών συμβούλων, όχι μόνο των Βρετανών, σε άλλες πρόσφατες κρίσεις: μνημόνια, προσφυγικό κλπ… Από μόνος του , πάντως, ο εντοπισμός της συνδρομής τους μάλλον είναι αρκετά διαφωτιστικός για την ερμηνεία μιάς σειράς «πτυχών» της διαχείρισης  (και αξιοποίησης) των κρίσεων, μαζί και της τωρινής στο βαθμό που – εκτός των άλλων – μια σειρά μέτρα που λαμβάνονται στο όνομα της αντιμετώπισής της προορίζονται να αποκτήσουν μονιμότερο χαρακτήρα και μετά από αυτήν.    

***

Μας έχουν πει ότι βρισκόμαστε σε «πόλεμο» και μάλιστα εναντίον ενός εχθρού «αόρατου» όπως αποκαλούν την τρέχουσα πανδημία…

Όπως και σε άλλες περιπτώσεις πολέμων, εντός ή εκτός εισαγωγικών,  ισχύει η γενική αρχή: ο πόλεμος αποτελεί συνέχιση της πολιτικής με διαφορετικά μέσα (βίαια μέσα, εφόσον πρόκειται κυριολεκτικά για «πόλεμο»). Το είδος της πολιτικής, που ασκείται στο έδαφος συγκεκριμένων κοινωνικο-οικονομικών σχέσεων, προσδιορίζει τον χαρακτήρα της  πολεμικής της συνέχισης. Και αντίστροφα, επίσης, η διεξαγωγή του πολέμου παρέχει συμπεράσματα για το είδος, τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο, της ασκούμενης πολιτικής.

Από μόνο του θα μπορούσε να θεωρηθεί «υπερβολή» το να έλεγε κανείς ότι, ως προς το είδος της πολιτικής που συνεχίζει ο «πόλεμος» κατά της πανδημίας, η βρετανική κυβέρνηση «μίλησε» εξονόματος ολόκληρου του καπιταλιστικού ιμπεριαλιστικού κόσμου. Τα γεγονότα όμως κάθε άλλο παρά σε «υπερβολή» συνηγορούν.

Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, το ΝΑΤΟ και τα κράτη-μέλη του, οι ΗΠΑ, όλο αυτό το σύμπλεγμα των κρατών που αποτελεί την ατμομηχανή της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας, τις «επίκαιρες» και «νωπές» τελευταίες τρεις  δεκατίες έχει επιδείξει «απαράμιλλη» ικανότητα σε επιχειρήσεις καταστροφής.

Αν είναι για ν’ αρπάξουνε τα πετρέλαια, τον ορυκτό πλούτο, τα εδάφη οποιασδήποτε περιοχής του κόσμου, τότε σε απειροελάχιστο χρόνο ενεργοποιούν προσωπικό δεκάδων και εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, εφοδιασμένων ατομικά και ομαδικά με τον πιο σύγχρονο και ακριβό τεχνολογικό εξοπλισμό, ενεργοποιούν υποδομές αμύθητης αξίας, δαπανούν αφειδώλευτα άφθονο υλικό «μιάς χρήσης», δεν τσιγκουνεύονται το χρόνο: οι επιχειρήσεις καταστροφής διαρκούν όσο χρειάζεται η υλοποίηση των στόχων τους και τις ακολουθεί μακρόχρονη συνέχιση για την «εμπέδωση» των όσων επιτεύχθηκαν.

Η σύγκριση είναι καταλυτική:

–> Στους δεκάδες – εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες των ιμπεριαλιστικών αποστολών και επεμβάσεων δεν πρόκειται να τους λήψει το ατομικό κράνος και μάλιστα συχνά εφοδιασμένο, κάθε κράνος, με σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα. Κάθε μέλος του προσωπικού των πολεμικών επιχειρήσεων διαθέτει οπλισμό «αστακού» και μπορεί να ξοδεύει άφθονες σφαίρες (μιάς χρήσης!) εναντίον του «εχθρού» χωρίς να τις τσιγκουνεύεται.

Από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που καλείται στον «πόλεμο» της πανδημίας να προστατεύσει την υγεία των λαών, λείπουν οι μάσκες και οι ρόμπες μιας χρήσης, βαλβίδες για τους αναπνευστήρες, τα τεστ ανίχνευσης του ιού διατίθενται σε περιορισμένη ποσότητα.

–> Στη Φαλούτζα, μετά την ιμπεριαλιστική επέμβαση κατά του ιρακινού λαού το 2003, για ένα παρατεταμένο χρονικό διάστημα το προσωπικό της πολεμικής επιχείρησης «εκκαθάριζε»  τις εστίες αντίστασης «πόρτα-πόρτα».

Ο υγειονομικός έλεγχος πόρτα-πόρτα για την κοινωνική-γεωγραφική ανίχνευση και την άμεση αντιμετώπιση των εστιών μετάδοσης του ιού, αποτελεί «ουτοπία» για χώρες που συγκαταλέγονται στα G-5, G-10, G-20, G-30 των «ισχυρότερων κρατών του πλανήτη», σημειωτέον ότι κάπου εκεί, στο G-30 με G-40 συγκαταλέγεται και η χώρα μας. Κι όμως, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι για να τεθεί η πανδημία σε έλεγχο και να «κερδηθεί ο πόλεμος» η συνταγή είναι: «Τεστ, τεστ, τεστ! …Χωρίς τεστ απλώς δεν έχουμε ιδέα πώς να εντοπίσουμε τα ύποπτα κρούσματα και πώς να απομονώσουμε τις στενές επαφές». Για να τεθεί η πανδημία υπό έλεγχο απαιτείται σε κάθε χώρα η «εξέταση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων κάθε μέρα».

–> Στη διάρκεια των βομβαρδισμών τις Γιουγκοσλαβίας επί 78 μέρες το 1999, η αφθονία των «υλικών» ήταν τόση, ώστε σε ορισμένες περιπτώσεις επιστρέφοντας απ’ την αποστολή τους τα βομβαρδιστικά άδειαζαν το φορτίο των αχρησιμοποίητων βομβών τους στη θάλασσα προκειμένου να προσγειωθούν με ασφάλεια στις βάσεις τους.

Στην περίπτωση της πανδημίας αποτελεί ερώτημα η επάρκεια των αντιδραστηρίων για την πραγματοποίηση των τεστ ανίχνευσης του ιού, κι αυτό για όσους έχουν ήδη προσβληθεί και για το περιβάλλον τους, κι όχι μ’ ένα πρόγραμμα μαζικών ελέγχων με στόχο των περιορισμό και τερματισμό της μετάδοσης.

–> Αεροπλανοφόρα, βομβαρδιστικά, βόμβες, πύραυλοι κ.ο.κ., υποστηριζόμενα από τεράστια εκτεταμένα δίκτυα στρατιωτικών βάσεων, χρησιμοποιούνται, φθείρονται, καταστρέφονται και αναπληρώνονται σε όλο και μεγαλύτερη έκταση, οι πολεμικοί προϋπολογισμοί αυξάνονται παντού χρόνο με το χρόνο, τεράστιοι αριθμοί στρατιωτικού προσωπικού είναι ανά πάσα στιγμή σε ετοιμότητα να επέμβουν όπου γης με πλήρη επιμελητειακή υποστήριξη.

Στον αντίποδα αυτών, νοσοκομεία κλείνουν ή αφήνονται να «ξεφτίσουν», στα ελληνικά νοσοκομεία παραμένουν κενές 7.000 οργανικές θέσεις γιατρών και 30.000 θέσεις νοσηλευτικού προσωπικού, στην Ιταλία που σήμερα μαστίζεται όσο καμιά άλλη χώρα από τη μετάδοση του ιού, μέσα σε δέκα χρόνια  έγιναν στον τομέα της υγείας περικοπές 37 δισ. ευρώ, χάθηκαν 70.000 κλίνες και έκλεισαν 359 τμήματα νοσοκομείων. Στον τομέα της υγείας όχι μόνο δεν υφίστανται «δυνάμεις ταχείας επέμβασης», αλλά και η ανυπαρξία τους την ίδια την κρίσιμη στιγμή βρίσκει πολιτική και «θεωρητική» στήριξη στην «ανοσία της αγέλης» και τον… «σεβασμό της αυτονομίας των ηλικιωμένων». [*]

***

Ποια λοιπόν πολιτική αντικατοπτρίζει η «πολεμική» της συνέχιση στη μια και στην άλλη περίπτωση. Ποια πολιτική καθρεφτίζεται στην περίπτωση της «μάχης» των καπιταλιστικών μονοπωλιακών ομίλων και των κρατών τους για τον παγκόσμιο έλεγχο του ορυκτού πλούτου, των ενεργειακών πηγών και δρόμων μεταφοράς, στην περίπτωση της «μάχης» τους για την αποτελεσματικότερη γενική απομύζηση της κοινωνικής εργασίας. Και ποια πολιτική, στην περίπτωση της μάχης για την υγεία και τη ζωή των λαών.

Προφανώς, και στις δυο περίπτώσεις καθρεφτίζεται και συνεχίζεται η ίδια πολιτική. Τελειοποιημένη όταν πρόκειται για το αιματοκύλισμα των λαών, κουρελιασμένη όταν έχει σαν στόχο την υπεράσπιση της ζωής τους. Οι λαοί της Ευρώπης, των ΗΠΑ κ.α. την ώρα αυτής της κρίσης, βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού στο εσωτερικό των ίδιων των ιμπεριαλιστικών κρατών. Για τους λαούς «ο κύριος εχθρός βρίσκεται μέσα στη χώρα», καιρός να καταλάβουν ότι το ίδιο ισχύει και για τους ιμπεριαλιστές.

***

Λίγα λόγια ακόμα: Τον κινέζικο καπιταλισμό δεν χρειάζεται να πάει κανείς πολύ μακριά για να τον συναντήσει. Οι εργαζόμενοι στην COSCO, στο λιμάνι του Πειραία, καθημερινά τον αντικρίζουν, επίσης τον αντικρίζουν (όπως και κάθε «άλλον» καπιταλισμό) κάθε φορά που κινητοποιούνται για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους .

Ωστόσο, ας ερμηνεύσουν οι ανταγωνιστές αυτού του καπιταλισμού, ας ερμηνεύσει π.χ. η «Ευρώπη», – από τη μια -, την ικανότητα της Κίνας να στήνει μέσα σε λίγες μέρες έκτακτες, εκτεταμένες και αποτελεσματικές νοσοκομειακές δομές και μέσα από από ένα σχεδιασμένο, γενικευμένο υγειονομικό πρόγραμμα να φτάνει στον έλεγχο μιας αρχικά αχαλίνωτης επιδημίας και, – απ’ την άλλη -, τη δική τους ανικανότητα (αν όχι αδιαφορία) να λειτουργήσουν στοιχειωδώς οι ήδη υπάρχουσες υγειονομικές δομές τους, ώστε η ευρωπαϊκή ήπειρος, και η Ιταλία μόνη (πραγματικά μόνη μέσα στην «Ενωμένη Ευρώπη» του κεφαλαίου), να μετρά σήμερα περισσότερα θύματα της πανδημίας απ’ ό,τι η Κίνα.

Δεν πρόκειται εδώ για τη διαφορά μεταξύ «αυταρχισμού» και «δημοκρατίας». Πρόκειται για ιστορικό απόθεμα ικανοτήτων, – από τη μια -, και για ιστορικά αναπτυγμένο έλλειμμα, από την άλλη. 

Τι είδους ιστορικό απόθεμα και τι είδους ιστορικό έλλειμμα είναι επίσης αυτό που, – απ’ τη μια -, επιτρέπει στην «φτωχή», «απομονωμένη», επαναστατική Κούβα μια εκστρατεία όπου 28.000 φοιτητές έχουν ήδη επισκεφθεί 1 εκατομμύριο ανθρώπους για υγειονομικό έλεγχο και που, – απ’ την άλλη -, εξαναγκάζει την Ελλάδα του «σκληρού πυρήνα του ευρώ» να απευθύνει κυβερνητικές οδηγίες του είδους «όποιος έχει ήπια συμπτώματα απλώς να κάτσει στο σπίτι».

Δεν πρόκειται ούτε για διαγωνισμό «μαρμάρινων σταυρών». Πρόκειται για ερωτήματα που αποσκοπούν στη λήψη, έστω και καθυστερημένα, των απαραίτητων μέτρων ώστε το «αμερικάνικο», το «ευρωπαϊκό», το «εθνικό», το «διεθνές» σύστημα υγείας ν’ ανταποκριθεί σε ό,τι έχει ήδη «επικοινωνιακά» ονομαστεί  «τραγωδία», ενώ είναι η ρέουσα ιστορία κι όχι κάποια καλλιτεχνική της μίμηση… Πρόκειται σε τελική ανάλυση για έκκληση. 

Πρόκειται για αλληλεγγύη προς τους λαούς που μαστίζονται από την εχθρότητα του κεφαλαίου προς την ίδια την ύπαρξη των υπηκόων του.

================================

[*] (edit 22-3-2020): Και, στην άλλη όψη του νομίσματος: επίκληση της «ατομικής ευθύνης» και κατασταλτικά μέτρα…

 

 



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s