1821-2021, 200 χρόνια: από την τουρκοκρατία στην πλουτοκρατία

Σχεδόν την τελευταία στιγμή, στο έβγα της επαιτείου, είπα κι εγώ να προσθέσω ένα νόημα παραπάνω ανάμεσα στα τόσα νοήματά της.

Βέβαια, όσο κι αν ο τίτλος μπορεί να διεκδικεί, και κατά την άποψή μου διεκδικεί την αλήθεια, άλλο τόσο μπορεί να προκαλεί ερωτήματα ως προς την επιστημονική ακρίβεια της ορολογίας του.

Μάλλον, όμως, είναι συνειδητή επιλογή η μικρή θυσία της επιστημονικότητας, προς χάρη της διεκδίκησης της αλήθειας.

Διότι, πράγματι, αρκεί άραγε η λέξη «τουρκοκρατία» για να περιγράψει τον οθωμανικό φεουδαρχικό κοινωνικο-οικονομικό σχηματισμό και το μερίδιο της εξουσίας που κατείχε σε αυτόν η εγχώρια – αν και εθνικά υποτελής – άρχουσα τάξη των κοτσαμπάσηδων και των μεγαλοκαραβοκυραίων σε αντίθεση προς την εκτατική ανάπτυξη των εμποροβιοτεχνικών στρωμάτων και τα αστικοδημοκρατικά τους αιτήματα, προς τη μάζα της αγροτιάς και τη δίψα της για γη και ελευθερία, προς την εργατική τάξη στις παραμονές ή τις πρώιμες απαρχές του σχηματισμού της σαν τέτοια;

Και εκτός από αυτά τα προχειρογραμμένα, μήπως έπαψε ποτέ η εξουσία να ανήκει στους κατόχους του πλούτου, είτε πριν είτε στη διάρκεια είτε κι αμέσως μετά την τουρκοκρατία, για να έρχεσαι σήμερα εσύ κύριε, και να μας λες «από την τουρκοκρατία στην πλουτοκρατία»;

Κι αυτό σωστό, μόνο που με έναν καπιταλισμό που πια δεν στέκεται πάνω στο έδαφος που «βρήκε», αλλά πάνω στο έδαφος και στα διαδοχικά στρώματα εδάφους που δημιούργησε η δική του ανάπτυξη, η εξουσία του πλούτου προβάλλει σαν συγκεντρωμένη, σαν συμπυκνωμένη στο καθαρό της απόσταγμα.

Δεν συσκοτίζεται ούτε από σχέσεις φυσικής κυριαρχίας του δυνατού πάνω στον αδύνατο, του δουλοκτήτη πάνω στον δούλο, του φεουδάρχη πάνω στον δουλοπάροικο, ούτε από σχέσεις κρατικής επικράτησης ενός έθνους πάνω σε άλλο.

Απομένει στην καθαρή της μορφή, αυτήν του διαχωρισμού ανάμεσα στην κοινωνική τάξη που κατέχει τα μέσα παραγωγής και στην κοινωνική τάξη που, στερημένη από τα μέσα παραγωγής της ζωής της, την δίνει τροφή στο βωμό της αύξησης του ξένου πλούτου με μόνο αντάλλαγμα το μισθό της επιβίωσης κι αν.

Το θέμα θα μπορούσε να πάρει έκταση τόμων και τόμων, που στο κάτω-κάτω θα μπορούσε κανείς να πει ότι έχουν ήδη γραφτεί. Εδώ δεν είναι αυτό το θέμα.

Το θέμα εδώ είναι η αποτίναξη του ζυγού εν έτει 1821 και η αποτίναξη του ζυγού εν έτει 2021, και ποιου.

Διότι τι είναι η αγγαρεία ενός χωριού για να σπαρθεί και να θεριστεί η γη του μπέη, αλλά και τι είναι η αγγαρεία μιας κοινωνίας ολόκληρης για να αυξάνεται ο πλούτος που συγκεντρώνεται σε μια χούφτα βιομηχανικά, εμπορικά, τραπεζικά μεγαθήρια.

Διότι τι είναι η υποδούλωση του έθνους σε ένα άλλο έθνος, αλλά τι είναι και η υποδούλωση του έθνους σε μια μικρή κοινωνική μερίδα του, που όλο και περισσότερο απομακρύνεται στον δικό της ξέχωρο υλικό, ηθικό, πνευματικό κόσμο τής χλιδής τής φτιαγμένης από το σώμα και το αίμα των πολλών, που σκάβουν τη γη και κινούνε τους γερανούς.

Και, με δυο λόγια, τι είναι τα χαράτσια της τουρκοκρατίας, αλλά και τι είναι και τα χαράτσια της πλουτοκρατίας.

Τι είναι τα μεν άραγε μπρος στα δε, και τι κόσμος, τι ανθρώπινος πολιτισμός, ποια ανθρώπινη ζωή αξίζει στις παρούσες σήμερα γενεές κι ακόμα περισσότερο στις μέλλουσες.



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s